Firma budowlana z Podlasia szykuje się do złożenia oferty w przetargu na modernizację drogi gminnej i już na etapie czytania dokumentacji zauważa, że coś się zmieniło względem zeszłego roku. Podobne odkrycie robi dziś wielu wykonawców, bo nowe zasady wchodziły w życie etapami i nie zawsze trafiały do powszechnej świadomości od razu. Prawo zamówień publicznych 2026 wprowadziło kilka modyfikacji, które odczuwają dziś i zamawiający, i firmy składające oferty. W dalszej części tekstu można sprawdzić, jak zmienił się próg bagatelności, na czym polega dobrowolna certyfikacja wykonawców oraz jakie dodatkowe obowiązki czekają firmy ubiegające się o zamówienia związane z ochroną informacji niejawnych.
Jak zmienił się próg stosowania ustawy od stycznia?
Największą zmianą, o której mówi się od miesięcy, jest podwyższenie tak zwanego progu bagatelności. Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje kwota 170 000 zł netto, powyżej której konieczne jest stosowanie pełnych procedur ustawowych. To efekt ustawy z 25 lipca 2025 roku o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw, opublikowanej w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1173. Zamówienia o wartości poniżej 170 000 zł netto zamawiający realizuje na podstawie własnego regulaminu wewnętrznego, a nie rygorystycznych przepisów ustawowych, co dla wielu jednostek oznacza mniej formalności przy drobniejszych zakupach.
| Element | Stan do końca 2025 r. | Stan od 1 stycznia 2026 r. |
|---|---|---|
| Próg bagatelności | 130 000 zł netto | 170 000 zł netto |
| Podstawa prawna | ustawa z 11 września 2019 r. | nowelizacja z 25 lipca 2025 r. (Dz.U. poz. 1173) |
| Zamówienia poniżej progu | regulamin wewnętrzny zamawiającego | regulamin wewnętrzny zamawiającego (zaktualizowany) |
Warto przy tym pamiętać, że postępowania wszczęte przed 1 stycznia 2026 roku prowadzi się nadal według wcześniejszych zasad, więc firma sprawdzająca dokumentację przetargową powinna zwrócić uwagę na datę wszczęcia konkretnego postępowania, a nie tylko na datę składania oferty.
Co obejmuje szersza analiza potrzeb zamawiającego?
Nowelizacja poszerzyła obowiązki na etapie przygotowania postępowania. Zamawiający, planując zamówienie o wartości równej progom unijnym lub je przekraczającej, nie może już poprzestać na samym opisie parametrów technicznych przedmiotu zamówienia.
Analiza potrzeb i wymagań, o której mówi art. 83 ustawy, musi teraz uwzględniać:
- rozeznanie rynku pod kątem liczby potencjalnych wykonawców zdolnych zrealizować zamówienie;
- ocenę, czy przyjęty opis przedmiotu zamówienia nie ogranicza sztucznie konkurencji;
- uzasadnienie wyboru trybu postępowania w kontekście dostępnych na rynku rozwiązań.
Dla wykonawców oznacza to w praktyce, że dokumentacja przetargowa bywa dziś bardziej rozbudowana o element uzasadnienia, co przy sporach czy odwołaniach może stanowić dodatkowy argument do analizy.
Na czym polega dobrowolna certyfikacja wykonawców?
Zasadnicza część przepisów o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych weszła w życie 12 lipca 2026 roku. Rozwiązanie pozostaje dobrowolne, ale dla firm regularnie startujących w przetargach może okazać się wygodnym uproszczeniem formalności.
Certyfikat potwierdza jednym dokumentem brak podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania, dzięki czemu przedsiębiorca nie musi za każdym razem kompletować od nowa tych samych zaświadczeń i oświadczeń przy kolejnych ofertach. Wydaje go uprawniony podmiot certyfikujący na określony czas, a zamawiający ma obowiązek uwzględnić taki dokument jako dowód spełnienia części warunków.
Co zmienia się w postępowaniach przed Krajową Izbą Odwoławczą?
Zmiany objęły również sposób prowadzenia sporów. Wprowadzono możliwość udziału w rozprawach i posiedzeniach przed KIO w formie zdalnej, co dla wykonawców spoza Warszawy bywa realną oszczędnością czasu i kosztów dojazdu.
Osobną kwestią pozostaje trwający proces legislacyjny dotyczący wysokości wpisów od odwołań. Sierpniowa wersja projektu, oznaczonego numerem UD409, przewiduje obniżenie dwóch najwyższych stawek wpisów – z 60 tys. do 50 tys. zł oraz ze 150 tys. do 100 tys. zł – przy jednoczesnym podniesieniu z 30 mln do 50 mln euro progu, od którego obowiązuje ta najwyższa stawka. To wciąż projekt, a nie obowiązujące prawo, więc wykonawcy planujący ewentualne odwołanie powinni śledzić dalsze losy tej nowelizacji, zamiast opierać kalkulacje na przepisach, które jeszcze nie weszły w życie.
Jak zmiany 2026 dotykają przetargów z dostępem do informacji niejawnych?
Osobną kategorią pozostają zamówienia z zakresu obronności i bezpieczeństwa, gdzie wykonawca musi spełnić dodatkowe wymogi związane z ochroną informacji niejawnych oznaczonych klauzulą „tajne” lub „ściśle tajne”. W praktyce oznacza to konieczność utworzenia kancelarii tajnej, uzyskania Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego oraz zapewnienia poświadczeń bezpieczeństwa dla personelu zaangażowanego w realizację kontraktu.
Temat ten szczegółowo omawiają Wojciech Bazan i Martyna Strzelińska z zespołu Postępowań Sądowych i Arbitrażowych kancelarii JDP we wpisie https://jdp-law.pl/newsletter/zmiany-w-prawie-zamowien-publicznych-marzec-2026-rozprawy-i-posiedzenia-zdalne-ograniczenia-czasowe-w-skladaniu-dowodow-newsletter-jdp/, wskazując, jakie kroki formalne czekają firmę planującą start w przetargu obronnym lub wojskowym. Dla wykonawców z tego sektora warto to zestawić z ogólnymi zmianami progowymi, bo oba wątki wpływają na harmonogram przygotowania oferty.
Co warto sprawdzić przed kolejnym przetargiem?
Nowe prawo zamówień publicznych zmienia głównie próg finansowy i sposób dokumentowania decyzji zamawiającego, ale nie zwalnia wykonawcy z dotychczasowej uważności przy czytaniu SWZ. Przed złożeniem kolejnej oferty przydaje się kilka prostych czynności porządkujących:
- Sprawdzić datę wszczęcia postępowania i przypisany do niej stan prawny.
- Zweryfikować, czy zamawiający zaktualizował regulamin wewnętrzny do progu 170 000 zł.
- Ocenić, czy warto ubiegać się o certyfikat wykonawcy przy większej liczbie planowanych startów.
- Ustalić, czy dane postępowanie wymaga dodatkowych zabezpieczeń związanych z informacjami niejawnymi.
Zmiany w prawie zamówień publicznych 2026 rzadko wchodzą w życie jednego dnia i w jednym pakiecie, dlatego regularne sprawdzanie aktualnego stanu przepisów przed każdym większym przetargiem pozostaje najprostszym sposobem, by uniknąć nieprzyjemnego zaskoczenia na etapie składania oferty.